درمان دیابت نوع 2 قرص یا انسولین؟

هنوز قند خونم 200 است و خیلی بالا نیست كه انسولین تزریق كنم!- .............. حالم زیاد بد نیست كه انسولین درمانی را آغاز كنم! و ...
این اظهار نظرها و جملاتی مشابه را هر روز از زبان دیابتی هایی می شنوم كه به دلایل متعدد، شروع روند انسولین درمانی خود را به تأخیر می اندازند. تجربة من نشان داده است كه ریشة تمامی این گونه توجیهات، â€?ترس از سرنگ در تزریق“ و نیز â€?وجود برخی اطلاعات نادرست“ است؛ اطلاعاتی چون â€?انسولین سبب پوكی استخوان می شود!“ یا â€?اگر انسولین تزریق كنم بدان معتاد می شوم و دیگر نمی توانم تزریق را قطع كنم! و ....“
دیابتی هایی را می شناسم كه حداقل 3 سال طول كشید تا انسولین درمانی را بپذیرند و یا افرادی هستند كه روزی 11 قرص مصرف می كنند اما قند خونشان بالای 200 است!
زمان شروع تزریق انسولین، هنگامی است كه به رغم مصرف داروی پائین آورندة قند خون و تغییر شیوة زندگی، باز هم قند خون در حد طبیعی (140- 60 میلی گرم درصد) كنترل نمی شود. در حالی كه باید بدانید در مورد كنترل قند خون در حد طبیعی، نباید فرصت را از دست بدهیم و با تغییر در شیوة درمان، حداقل طی 4- 3 ماه باید به نتیجة مطلوب دست یافت، در غیر این صورت بدون شك باید انسولین درمانی آغاز گردد زیرا احتمالاً در معرض خطر بروز عوارض دیررس دیابت قرار خواهید داشت.
البته لازم به ذكر است كه با قند خون ناشتای بالای 100 میلی گرم درصد نیز احتمال بروز عوارض دیابت وجود دارد. تحقیقات مختلف و نیز تحقیقات جاری در كشور نشان می دهد كسانی كه قند خون بالای 100 تا 126 میلی گرم درصد داشته اند (دیابت پنهان)، نسبت به افراد دیابتی بیشتر دچار عوارض عروق بزرگ (سكته های قلبی- مغزی) می ِشوند.
امروزه شاهدیم بسیاری از دیابتی ها چندین عدد قرص از یك نوع و یا انواع مختلف قرص های كاهش دهندة قند خون مصرف می كنند، (اكثراً بیش از سه قرص) به عنوان مثال گلی بنكلامید، بدون این كه به كنترل مطلوب یعنی قند خون در حد طبیعی (140- 60 میلی گرم درصد) دست یابند. باید بدانیم افزایش مصرف قرص های كاهش دهندة قند خون تقریباً بی مورد است، زیرا فقط زمانی كه با مصرف این نوع قرص ها بتوانیم قند خون را به طور مطلوب كنترل نماییم، خواهیم توانست از عوارض دیابت جلوگیری كنیم.
در حال حاضر برای هیچ مرجعی ثابت نشده است كه آیا با مصرف زیاد داروهای خوراكی پایین آورندة قند خون، از عوارض دیابت كاسته می شود و یا امید به زندگی در افراد دیابتی افزایش می یابد یا خیر؟
محققان انگلیسی نتایج اولین تحقیق طولانی مدت 20 سالة خود در افراد دیابتی مبتلا به دیابت نوع 2 را در كنگره انجمن دیابت اروپا در بارسلون اسپانیا ارائه دادند(1). این نتایج نشان داد بسیاری از دیابتی های نوع 2 پس از سال ها ابتلاء به دیابت، جهت كنترل مطلوب خود نیاز به انسولین دارند. به نظر ما سیر طبیعی دیابت نوع 2، ضرورت استفاده از انسولین درمانی را به ما نشان می دهد زیرا افراد دیابتی پس از تشخیص دیابت و در نتیجه افزایش قند خون، كم كم تحمل نسبت به گلوكز را از دست می دهند و پی در پی دچار افزایش قند خون می شوند. البته این روند ممكن است چندین سال نیز طول بكشد، زیرا در افراد دیابتی نوع 2 سلو ل های بتای پانكراس كه انسولین ترشح می كنند با گذشت چند سال از شروع دیابت، توانایی ترشح انسولین را از دست می دهند.
همان طور كه می دانیم عوامل مختلف می توانند باعث بروز دیابت نوع 2 شوند كه یكی از مهم ترین آن ها مقاومت به انسولین می باشد. برای جلوگیری از افزایش قند خون در بدن باید مقاومت به انسولین را كاهش دهیم تا به این ترتیب حساسیت انسولین ساخته شده در سلو ل های بتای پانكراس افزایش و در نتیجه قند خون كاهش یابد.
یكی از مهم ترین اقداماتی كه باعث افزایش اثر انسولین در بدن می شود، كاهش كالری دریافتی روزانه (جیره غذایی) در افراد دیابتی چاق و در نتیجه، كاهش وزن است. در دیابت نوع 2 كه به موقع تشخیص داده شود، شروع درمان با فعالیت جسمی، تغذیة صحیح و كاهش وزن همراه است و طی آن امكان دارد در عدة بسیاری از دیابتی ها به كنترل طبیعی قند خون (140- 60 میلی گرم درصد) برسیم. دیابتی هایی وجود دارند كه زمانی بیش از 100 واحد انسولین تزریق می كرده اند و در عین حال كنترل آن ها نیز نامطلوب بوده است كه با آموزش صحیح توانسته اند وزن خود را كاهش دهند و در نتیجه، بدون نیاز به انسولین و حتی داروهای پایین آورندة قند خون، به كنترل مطلوب دست یافته اند.
متأسفانه در عده ای از دیابتی ها مرحله ای كه در آن می توان با كاهش كالری روزانه و در نتیجه كاهش وزن و یا مصرف داروهای كاهش دهندة قند خون، قند خون را در حد طبیعی، كنترل نمود، محدود است زیرا در پانكراس، سلول های تولید كنندة انسولین، رفته رفته از بین می روند و باید به ناچار، انسولین درمانی را به عنوان درمان برگزید.
البته در فرهنگ ما اغلب مردم تا زمانی كه سلامت ایشان با â€?خطر جدی“ رو به رو نشده باشد به پزشك مراجعه نمی كنند زیرا می پندارند اگر به پزشك مراجعه كنند یا وقتشان تلف میِ شود و یا باید هزینه بپردازند، در حالی كه همین افراد برای هر كار غیر ضروری هم وقت می گذارند و هم هزینه می كنند و با به خطر انداختن سلامتی شان، خود را چه در دنیا و چه در آخرت گرفتار می سازند.
متأسفانه درصد اندكی از دیابتی ها انجام معاینات سالانه را ضروری می دانند و پی گیری می كنند. به عبارت دیگر: â€?دیابت خود را جدی نمی گیرند!“ و به اهداف درمانی (پیشگیری از عوارض و برقراری كیفیت مطلوب زندگی) توجهی ندارند. در حالی كه ما زمانی به اهداف درمانی دست می یابیم كه از كنترل مطلوب دیابت برخوردار باشیم.
با توجه به این كه اطلاعات عمومی در مورد دیابت بسیار ناچیز است، اكثر افراد، در صورت ابتلاء به دیابت نوع 2، بدون علائم اولیة آن و نیز به دلیل خصلت بیماری دیابت یعنی فقدان درد، به زندگی روزمرة خود ادامه می دهند و در نتیجه بسیاری از آنان زمانی به پزشك مراجعه می كنند كه دچار علائم و عوارض دیابت شده اند. بنابراین با توجه به این كه افراد دیابتی در ایران دیر تشخیص داده می شوند، در بسیاری از ایشان باید از همان ابتدای تشخیص، انسولین درمانی را آغاز نمود. این درمان، اجتناب ناپذیر است زیرا سلول های بتای جزایر لانگرهانس پانكراس دیگر انسولین ترشح نمی كنند كه بتوان راه دیگری را آزمود.
1- United Kingdom Prospective Diabetes study (Ukpds)

خانم مستوفی نسب؛ 66 سال دارد و بیش از 35 سال از ابتلای ایشان به دیابت می گذرد. وی حدود 2 سال است كه تحت درمان به روش â€?انسولین درمانی“ قرار گرفته است. وی كه در آخرین بارداری خود متوجه ابتلا به دیابت خویش گردیده اظهار می دارد: â€?همیشه از تزریق انسولین وحشت داشتم، به همین دلیل پی در پی تزریق را به تأخیر انداختم. اما اكنون كه انسولین تزریق می كنم، احساس بهتری دارم و افسوس می خورم كه ای كاش، زودتر تحت این روش درمانی قرار می گرفتم.“
آقای محمد حسین حق ویردی؛ 50 سال دارد و حدود 7 سال از ابتلای ایشان به دیابت می گذرد. بیش از 1 ماه است كه تحت درمان به روش â€?انسولین درمانی“ قرار دارد. اكنون احساس خوبی دارد، قند خونش نسبت به گذشته (قبل از انسولین درمانی، قند خونش بالای 400 و غیر قابل كنترل بوده) كنترل بهتری دارد و احساس راحتی بیشتری دارد. وزن او 98 كیلوگرم بوده اما در حال حاضر 83 كیلوگرم است.

پایگاه فرهنگی هنری تکناز

تعداد نمایش ۴۰۵ بار

ارسال شده در ۲۰۰۹/۰۳/۱۰ ۰۰:۰۰:۰۰

........